سگها بیش از ده هزار سال است که همراه انسانها هستند، اما قبل از آن هیچ سگی در طبیعت وجود نداشته است! اولین اجداد سگهای امروزی، گرگهایی بودند که به انسانها نزدیک شدند و همراه با آنها زندگی کردند. انسان هوشمند کنترل زاد و ولد گرگها را به دست گرفت و با پرورش توله گرگهایی که مهربانتر بودند، به تدریج گونهای جدید به نام سگ را به وجود آورد. به مرور زمان، جفتگیریهای انتخابی باعث شد که ژنهای گرگها تغییر کرده و سگها به حیواناتی دوستداشتنی و همراه انسان تبدیل شوند.
هر ساله میلیونها سگ آواره در جهان، حتی در کشورهای پیشرفتهای مانند آمریکا، به روش یوتانایز معدوم میشوند. با این حال، برخی کشورها مانند آلمان توانستهاند با برنامههای کنترل جمعیت، آموزش، عقیمسازی و قوانین سختگیرانه، تعداد سگهای آواره را تقریباً به صفر برسانند. این موفقیت نشان میدهد که با برنامهریزی درست، میتوان معضل سگهای بدون صاحب را حل کرد.
در ایران نیز تهدیدات ناشی از سگهای آواره روز به روز افزایش یافته و بر زندگی انسانها و حیات وحش تأثیرات منفی زیادی میگذارد. گسترش بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان، حملات به انسانها، و تخریب اکوسیستمها تنها بخشی از پیامدهای این مشکل هستند. راهکارهای عملی مانند عقیمسازی گسترده، آموزش عمومی، ایجاد پناهگاهها و تدوین قوانین حمایتی میتواند گامی موثر در مدیریت این بحران باشد.
